← Предыдущий раздел: GERUNDIUM | Оглавление | Следующий раздел: Supinum →
Gerundivum
Практическая часть | Теоретическая часть
Герундив
Gerundivum
1195 ( 1115)
1. Ingenia humana sunt ad suam cuique levandam culpam nimio plus fecunda (Liv. 28, 25, 14).
2. Artĭfex est, etiam cui ad exercendam artem instrumenta non suppĕtunt. Nec minus canendi perītus, cujus vocem exaudiri fremĭtus obstrepentium non sinit (Sen. Benef. 4, 21. 3).
3. Omnium rerum nec aptius est quidquam ad opes tuendas ac tenendas, quam dilĭgi, nec alienius, quam timeri (Cic. Off. 2, 7, 23).
4. Ut ad bella suscipienda Gallorum alăcer ac promptus est animus, sic mollis ac minime resistens ad calamitates perferendas mens eorum est (Caes. B. G. 3, 19. 6).
5. Ad conectendas amicitias vel tenacissimum vincŭlum est morum similitudo (Plin. Ep. 4, 15, 2).
6. Videmus, aliquando gladium nobis ad hominem occidendum ab ipsis porrĭgi legibus (Cic. Mil. 3, 9).
7. Oculos natură nobis, ut equo setas, caudam, aures, ad motūs animorum declarandos dedit (Cic. De or. 3, 59, 222).
8. Castra erant ad bellum ducendum aptissima naturā loci et munitione et maris propinquitate et aquae et salis copiā (Caes. B. C. 2, 37, 5).
9. Missi lictores ad sumendum supplicium nudatos virgis caedunt secūrique feriunt (Liv. 2, 5, 8).
10. Nimis pingui homini et corpulento censores equum adimĕre soliti, scilĭcet, minus idoneum rati sunt cum tanti corporis pondĕre ad faciendum equitis munus (Gell. 6, 22).
11. Optime institutum est, ut ab Homēro atque Vergilio lectio inciperet, quamquam ad intellegendas eorum virtutes firmiore judicio opus est (Quint. 1, 8, 5).
12. Callicrătes ad Diōnem interficiendum socios conquīrit, adversarios ejus convĕnit (Nep. 10, 8, 3).
13. Cyprus abundat materiā utili ad naves aedificandas (Lambinus ad Hor. Od. 1, 13).
14. Tantă antiquorum hominum traditur fuisse simplicitas, ut venientes ad se advĕnas, qui modo, consilio ac sapientia praediti, ad instruendam vitam formandosque mores aliquid conferrent, quod eorum parentes atque originem ignorabant, caelo et terrā editos non solum ipsi crederent, verum etiam postĕris affirmarent (Aur. Vict. Origo gent. Rom. 1).
15. Servitia, Ūrbem ut incenderent distantibus locis, conjurarunt, populoque ad opem passim ferendam tectis intento, ut arcem Capitoliumque armati occuparent. Avertit nefanda consilia Juppiter (Liv. 4, 45, 2).
16. Quidam veniunt, ut audiant, non ut discant, sicut in theātrum voluptatis causā, ad delectandas aures oratione, vel voce, vel fabŭlis ducimur (Sen. Ep. 108, 6).
17. Nunquamne legisti, Gaditānum quendam, Titi Livii nomine gloriāque commōtum, ad visendum eum ab ultimo terrarum orbe venisse statimque, ut viderat, abisse? (Plin. Ep. 2, 3, 8).
18. Inter hominem et beluam hoc maxime interest quod haec ad id solum, quod adest quodque praesens est, se accommŏdat, paulum admŏdum sentiens praeterĭtum aut futurum; homo autem, quod rationis est particeps, per quam consequentia cernit, causas rerum videt, earumque praegressūs et quasi antecessiones non ignōrat, similitudines compărat, rebusque praesentibus adjungit atque adnectit futuras, facile totius vitae cursum videt, ad eamque degendam praepărat res necessarias (Cic. Off. 1, 4, 11).
19. Gajum Gracchum mors fraternă ad expetendās domestici sanguinis poenas excitavit (Cic. Har. 20, 43).
20. Cortĭce subĕris utebantur Romani, ut nos etiamnum, ad vasa claudendā: illorum enim orificio immittebant, dein pice obturabant, (Forcellini in v. cortex).
21. Prelum est instrumentum illud, quo uvă, olivă aliudve quid comprimitur ad sucum exprimendum (Forcellini in v. prelum).
22. Musicen natură ipsă videtur ad tolerandos facilius labores, velut munĕri, nobis dedisse, si quidem et remigem cantus hortatur, nec solum in iis operibus, in quibus plurium conatus, praeeunte aliquā jucundā voce, conspirat, sed etiam singulorum fatigātio quamlibet se rudi modulatione solatur (Quint. 1, 10, 16).
23. Alcibiades ad patriam liberandam omni ferebatur cogitatione (Nep. 7, 9, 4).
24. Eumĕnes, solutā epistŏlā, nihil in ea reppĕrit, nisi quae ad irridendum eum pertinerent (Nep. 23, 11, 3).
25. Illud est periculum, ne nimis facile victis ignoscendo plures ob id ipsum ad experiendam adversus nos fortunam belli incitemus (Liv. 31, 31, 16).
26. Nescio, an nemo ad dandam veniam difficilior sit, quam qui illam petere saepius meruit (Sen. Benef. 1, 6, 2).
27. Caesar milites docuit, quantum usum haberet ad sublevandam omnium rerum inopiam potiri oppido pleno atque opulento (Caes. B. G. 3, 80, 6).
28. Pythagŏras Aegyptum primo, mox Babyloniam ad perdiscendos siderum motūs originemque mundi spectandam profectus, summam scientiam consecutus est. Inde regressus, Cretam et Lacedaemŏna ad cognoscendas Minōis et Lycurgi inclĭtas ea tempestate leges contenderat (Justin. 20, 4, 3).
29. Coriolanum quondam damnatio injustă, miserum et indignum exsilium, ut iret ad oppugnandam patriam, impŭlit (Liv. 28, 29, 1).
30. Suebi, vinum ad se omnīno importari, non sinunt, quod eā re ad laborem ferendum remollescere homines atque effeminari arbitrantur (Caes. B. G. 4, 2, 6).
1196 ( 1116)
1. Adolescens quum sis, tum, quum est sanguis intĕger, rei tuae quaerendae convĕnit opĕram dare. Demum igĭtur, quum sis jam senex, tum in otium te collŏces; dum potes, ames: id jam lucrum est, quod vivis (Pl. Merc. 3, 2, 7=550).
2. Isocrătes Ephŏrum a foro subduxit, utiliorem componendis monumentis historiarum ratus (Sen. Tranq. 7, 2).
3. Majores nostri omnibus rebus agendis 'quod bonum, faustum, felix fortunatumque esset' praefabantur (Cic. Div. 1, 45, 102).
4. Bruttius ager, ut omnis coleretur, exiguus tamen tanto alendo exercitui erat (Liv. 28, 12, 7).
5. Vivere naturae si convenienter oportet,
Ponendaeque domo quaerenda est area primum,
Novistine locum, potiorem rure beato? (Hor. Ēp. 1, 10, 12).
6. Non sine causa dii hominesque hunc urbi condendae locum elegerunt, - saluberrimos colles, flumen opportūnum, quo ex mediterraneis locis fruges devehantur, quo maritĭmi commeatūs accipiantur, mare vicīnum ad commoditates, nec expositum nimia propinquitate ad pericula classium externarum, regionem Italiae mediam (Liv. 5, 54, 4).
7. Quemadmŏdum primă illă, ut antiqui vocābant, litteratūră, per quam pueris elementa traduntur, non docet liberales artes, sed mox percipiendis locum parat, sic liberales artes non perducunt animum ad virtutem, sed expediunt (Sen. Ep. 88, 20).
8. Horă momentumque temporis evertendis imperiis suffĭcit (Sen. Ep. 91, 6).
9. Gratum est, quod patriae civem populoque dedisti,
Si facis, ut patriae sit idoneus, utilis agris,
Utilis et bellorum et pacis rebus agendis (Juv. 14, 70).
10. Ver tanquam adulescentiam significat ostenditque fructūs futuros, reliqua autem tempora demetendis fructibus et percipiendis accommodata sunt (Cic. Sen. 19, 70).
11. Neque enim jam mihi licet neque est integrum, ut meum laborem hominum periculis sublevandis non impertiam (Cic. Mur. 4, 8).
12. Sunt nonnulli acuendis puerorum ingeniis non inutiles lusūs (Quint. 1, 3, 11).
13. Quum, ingravescente aevo, parum se idoneum Diocletianus moderando imperio esse sentiret, auctor Herculio fuit, ut in privatam vitam concederent et stationem tuendae reipublicae viridioribus junioribusque mandarent (Eutrop. 9, 27).
14. Galli Transalpīni, transgressi in Venetiam, haud procul inde, ubi nunc Aquilejă est, locum oppido condendo ceperunt (Liv. 39, 22, 6).
15. Brutus, quum, studēre revocandis in Urbem regibus liberos suos, comperisset, protraxit in forum et contione mediā virgis cecidit, secūri percussit (Flor. 1, 9, 5).
16. Tiberius Gracchus triumvir creatus (est) dividendis agris (Flor. 2, 2, 6=3, 14, 6).
17. Decemviros legibus scribendis intra decem hos annos et creavimus, et e republica sustulimus (Liv. 4, 4, 3).
18. Demosthĕnes curator muris reficiendis fuit eosque refecit pecuniā suā (Cic. Opt. 7, 19).
1197 ( 1117a)
1. Voluptate reipublicae gerendae liberatus sum (Aeschin. Epist. 5, 5=p. 147 Didot).
2. Hac oratione habitā, mirum in modum conversae sunt omnium mentes summăque alacrĭtas et cupiditas belli gerendi injecta est (Caes. B. G. 1, 41, 1).
3. Quae causă justior est belli gerendi, quam servitutis depulsio? (Cic. Phil. 8, 4, 12).
4. Hostes ex muro et turribus submoventur; non datur liberă muri defendendi facultas (Caes. B. G. 2, 11, 3).
5. Multă, quae in libera civitate ferenda non essent, tulimus et perpessi sumus, - alii spe recuperandae libertatis, alii vivendi nimiā cupiditate (Cic. Phil. 3, 11, 29).
6. Numa Pompilius sapientiam constituendae civitatis duobus prope saecŭlis ante cognovit, quam eam Graeci natam esse senserunt (Cic. De or. 2, 37, 154).
7. Romulum Remumque cupido cepit in iis locis, ubi expositi ubique educati erant, urbis condendae (Liv. 1, 6, 3).
8. Poëtae nobis tradiderunt, nonnullos patris ulciscendi causā supplicium de matre sumpsisse (Cic. Amer. 24, 66).
9. Et appetendi et refugiendi et omnīno rerum gerendarum initiā proficiscuntur aut a voluptate aut a dolore (Cic. Fin. 1, 12, 42).
10. Homines infīmā fortunā, nullā spe rerum gerendarum, delectantur historiā (Cic. Fin. 5, 19, 52).
11. Pacis inter cives conciliandae te cupĭdum esse, laetor (Cic. Fam. 10, 27, 1).
12. Demosthĕnes Platōnis studiōsus audiendi fuit (Cic. De or. 1, 20, 89).
13. Scipio adhortandorum militum causā talem orationem est exorsus (Liv. 21, 39, 10).
14. Apud Germanos latrocinia nullam habent infamiam, quae extra fines cujusque civitatis fiunt, atque eă juventutis exercendae ac desidiae minuendae causā fieri praedĭcant (Caes. B. G. 6, 23, 6).
15. Omnia judicia aut distrahendarum controversiarum, aut puniendorum maleficiorum causa reperta sunt (Cic. Caecin. 2, 6).
1198 ( 1118)
1. Gratae mihi tuae litterae fuerunt, ex quibus intellexi, te summa cupiditate affectum esse videndi mei (Cic. Fam. 5, 21, 1).
2. Eă facultas vel tui vel alterius consolandi in te summa est, si unquam in ullo fuit (Cic. Fam. 4, 13, 4).
3. Ambiŏrix in Nervios pervĕnit hortaturque, ne sui in perpetuum liberandi atque ulciscendi Romanos occasionem dimittant (Caes. B. G. 5, 38, 2).
4. Tantam ingenuit animantibus conservandi sui naturā custodiam (Cic. N. D. 2, 48, 124).
5. Quintum Scaevŏlam augŭrem, memoriā teneo, bello Marsĭco, quum esset summā senectute et perdĭtā valetudine, cotidie facere omnibus conveniendi potestatem sui (Cic. Phil. 8, 10, 31).
6. Ego nullum locum praetermitto laudandi tui (Cic. Fam. 12, 24, 1).
1199 ( 1120)
1. Non accipiendis, sed praestandis beneficiis amicos nobis conciliamus (Burnouf ad Sall. p. 17).
2. Nullum officium referendā gratiā magis necessarium est (Cic. Off. 1, 15, 47).
1200 ( 1121)
1. Vetus atque usitată res- in oppugnanda hostium urbe labores ac pericula pati (Liv. 26, 13, 9).
2. Solebant magnā ex parte Romani illi veteres totum fere diem in rebus agendis ponere; sub vespĕrum autem, aut certe post meridiem corpora curare, vinoque et epŭlis operam dare (Lambinus ad Hor. Od. 1, 1, 20).
3. Non alienum est dignitate tuā (quod ipsi Agamemnŏni, regum regi, fuit honestum) habere aliquem in consiliis capiendis Nestŏrem (Cic. Fam. 9, 14, 2).
4. Socrătes dicebatur adjuvare Euripĭdem in tragoediis scribendis (G. Hermann ad Aristoph. Nub. p. XXXIV).
5. Omnis auctoritas philosophiae consistit in beata vita comparanda: beate enim vivendi cupiditate incensi omnēs sumus (Cic. Fin. 5, 29, 86).
6. Quid dicam, quantus amor bestiarum sit in educandis custodiendisque iis, quae procreaverunt? (Cic. N. D. 2, 51, 129).
7. Eam diligentiam adhibeamus in amicitiis comparandis, ut ne quando amare incipiamus eum, quem aliquando odisse possīmus (Cic. Lael. 16, 60).
8. Quid nostri philosophi? Nonne in his libris ipsis, quos scribunt de contemnenda gloria, sua nomina inscribunt? (Cic. Tusc. 1, 15, 34).
9. In collocando beneficio et in referenda gratia, si cetera paria sunt, hoc maxime officii est, ut quisque maxime opis indigeat, ita et potissimum opitulari (Cic. Off. 1, 15, 49).
10. In deligendo cibo et potu valetudinis potius, quam voluptatis, ratio habenda est (Ernesti Initia doctr. sol. p. 446).
11. Atŏmus est corpuscŭlum minūtum et indivĭduum, quo in explicanda origine mundi utebatur Democrĭtus et post eum Epicūrus (Ernesti, Clav. Cic. v. atomus).
12. Quid tam difficile, quam in plurimorum controversiis dijudicandis ab omnibus dilĭgi? (Cic. Or. 10, 34).
13. Non oportet, esse cuiquam ne in ulciscenda quidem injuria hominis occidendi potestatem (Cic. Verr. 1, 28, 72).
14. Nunquam in praestantibus in republica gubernanda viris laudata est in una sententia permansio. Non idem semper dicere, sed idem spectare debemus (Cic. Fam. 1, 9, 21).
15. Ērrastis vehementer et tu et nonnulli collēgae tui, qui sperastis, vos posse in evertenda republica populares existimari (Cic. Agr. 1, 7 23).
16. Querebatur jam suā aetate Theŏgnis, non spectari in uxore quaerenda genus et parentum virtutem, sed pecuniam (Lambinus ad Hor. Od. 3, 24, 21).
17. Plerisque in rebus gerendis tarditas et procrastinatio odiōsa est (Cic. Phil. 6, 3, 7.
18. Ita praeclara est recuperatio libertatis, ut ne mors quidem sit in repetenda libertate fugienda (Cic. Phil. 10, 10, 20).
19. Quum multis in rebus neglegentiā plectimur, tum, maxime in amicis et deligendis et colendis (Cic. Lael. 22, 85).
20. Pythagŏras, Democritus, Anaxagŏras a regendis civitatibus totos se ad cognitionem rerum transtulerunt (Cic. De or. 3, 15, 56).
21. Magis est secundum naturam pro omnibus gentibus conservandis aut juvandis maximos labores molestiasque suscipere, quam vivere in solitudine non modo sine ullis molestiis, sed etiam in maximis voluptatibus (Cic. Off. 3, 5, 25).
22. Octavianus Augustus, quum esset luxuriae serviens, erat tamen ejusdem vitii severissimus ultor, - more hominum, qui in ulciscendis vitiis, quibus ipsi vehementer indulgent, acres sunt (Aur. Vict. Epit. 2, 27).
23. Nihil aeque in beneficio dando vitandum est, quam superbia (Sen. Benef. 2, 11, 6).
24. Omne animal, simul atque est ortum, est in se conservando occupatum (Cic. Fin. 4, 13, 34).
25. Scipio querebatur, quod omnibus in rebus homines diligentiores essent, quam in amicis eligendis: capras et oves quot quisque haberet, dicere posse; amicos quot haberet, non posse dicere, et in illis quidem parandis adhibere curam, in amicis eligendis neglegentes esse (Cic. Lael. 17, 62).
26. Exercendum corpus et ita afficiendum est, ut oboedire consilio rationique possit in exsequendis negotiis et in labore tolerando (Cic. Off. 1, 23, 79).
27. Quis nescit, maxime vim exsistere oratoris in hominum mentibus vel ad iram vel ad odium aut dolorem incitandis vel ab hisce iisdem permotionibus ad lenitatem misericordiamque revocandis? (Cic. De or. 1, 12, 53).
28. Multă dicta sunt ab antiquis de contemnendis rebus humanis (Cic. Fin. 5, 25, 73).
29. Primo Punĭco bello Regŭlus, captus a Poenis, de captivis commutandis missus est (Cic. Off. 1, 13, 39).
30. Hostes, et de expugnando oppido, et de flumine transeundo spem se fefellisse, intellexerunt (Caes. B. G. 2, 10, 4).
31. Thucydĭdes Themistŏclem ait Magnesiae morbo mortuum neque negat, fuisse famam, (eum) venēnum suā sponte sumpsisse, quum se, quae regi de Graecia opprimenda pollicitus esset, praestare posse desperaret (Nep. 2, 10, 4.
1201 ( 1123)
1. Natură cupiditatem ingenuit homini veri videndi (Cic. Fin. 2 14, 46).
2. Naturā inest in mentibus nostris insatiabilis quaedam cupiditas veri videndi (Cic. Tusc. 1, 19, 44).
1202 ( 1124)
1. Fruendis voluptatibus crescit carendi dolor (Plin. Ep. 8, 5, 2).
2. Expetuntur divitiae quum ad usūs vitae necessarios, tum ad perfruendas voluptates (Cic. Off. 1, 8, 25).
3. Quemadmŏdum oculus conturbatus non est probe affectus ad suum munus fungendum, sic conturbatus animus non est aptus ad exsequendum munus suum (Cic. Tusc. 3, 7, 15.
4. Agesilāus maximam habebat fiduciam regni Persarum potiundi (Nep. 17, 4, 2).
← Предыдущий раздел: GERUNDIUM | Оглавление | Следующий раздел: Supinum →